ورمیکمپوست عبارتست از مدفوع کرمهایی که از کود دامی یا هر مواد آلی دیگر تغذیه کرده و مواد آلی را به ذرات خیلی ریز خرد میکنند. ورمیکمپوست نتیجه هضم طبیعی غذا در سامانه هاضمه کرم خاکی است و دوره رشد گیاه را به وسیله داشتن میکروارگانیسم و همچنین مواد آلی فعال و تسریع مینماید.
موارد استفاده ورمیکمپوست:
ورمیکمپوست قابل استفاده در کلیه محصولات زراعی، باغی و گلخانهای میباشد.
اهم خواص فیزیکی و شیمیایی ورمیکمپوست عبارتند از:
سبک و فاقد هرگونه بو عاری از علفهای هرز حاوی میکروارگانیسمهای هوازی مفید مانند ازتوباکتریها بالا بودن میزان عناصر اصلی غذایی در مقایسه با سایر کودهای آلی دارا بودن عناصر میکرو مانند آهن، روی، مس و منگنز دارا بودن مواد محرکه رشد گیاهی نظیر ویتامینها بویژه ویتامین B12 قابلیت بالای نگهداری آب و مواد غذایی فرآوری آسان و سریعتر از بیوکمپوست عاری از باکتریهای غیرهوازی، قارچها و میکروارگانیسمهای پاتوژن اصلاح کننده خصوصیات فیزیکوشیمیایی و بیولوژیکی خاک.
انواع کودهای بیولوژیک:
رایج ترین این کودها با استفاده از موجودات زیر تهیه میشوند: باکتریهای تثبیت کننده نیتروژن مولکولی قارچهای میکوریزی میکروارگانیسمهای حل کننده فسفاتهای نامحلول باکتریهای ریزوسفری محرک رشد گیاه میکرو ارگانیسمهای تبدیل کننده مواد آلی زاید به کمپوست کرمهای خاکی تولید کنننده ورمیکمپوست
باروری و حاصلخیزی خاک:
کرمهای خاکی در نتیجه فعالیت خود باعث تسریع تحرک یونها در سطح و عمق پروفیل خاک میگردند. در این مرحله آنها با ترشح مواد شیمیایی میتوانند برخی از عناصر غذایی پایه موجود در خاک را از حالت تثبیت خارج نموده به شکل قابل جذب گیاه تبدیل کنند. این فرایند توسط کرمهای خاکی به دو صورت مستقیم و غیرمستقیم انجام میگیرد. مثال تأثیر مستقیم آنها در معدنی شدن ازت است این عنصر که معمولاً به شکل کمپلکسهای آلی غیرقابل استفاده گیاه در خاک وجود دارد پس از عبور از لوله گوارش کرمهایخاکی ابتدا به آمونیاک و سپس به نیتریت و نیترات تبدیل میگردد. تأثیر غیرمستقیم کرمهای خاکی در ازدیاد حاصلخیزی خاک، ازدیاد فعالیت میکروارگانیسمها و جانوران خاکزی در نتیجه تولید مواد محرک ریشه نظیر ویتامینها به ویژه ویتامین B12 است. بنابراین با توجه به نقش کرمهایخاکی در اصلاح ساخت بافت و سایر عوامل یاد شده دارند. بطور مستقیم در ازدیاد حاصلخیزی و باروری خاک و افزایش محصول مؤثر واقع میشوند. همچنین شواهد بسیاری وجود دارد که غلظت کلسیم، سدیم، منیزیم، پتاسیم، فسفر و مولیبدن قابل جذب در مدفوعات کرمهایخاکی بیشتر از محیط اطراف آنها میشود.
کود گاوی
در هر هکتار ۲۵۰۰۰۰ تومان هزینه اضافی دارد. (افزایش هزینه کارگری تا میزان هم وزن خود برای وجین علف هرز دارد زیرا علف هرز حاصل تمام توان تولیدی خاک و زمین را برای باروری خود جذب می¬نماید.) علف هرز دارد. مواد شیمیایی دارد. افزایش محصول در قیاس با کود ورمی کمپوست ندارد. (لکن در قیاس با زمین بدون کود، افزایش محصول دارد.) میزان مصرف کود حدود ۳ برابر کود ورمی کمپوست است. محصول تولیدی ارگانیک نیست. علف هرز ندارد. مواد شیمیایی ندارد. افزایش محصول از ۲۰ تا ۷۰ درصد دارد. میزان مصرف کود یک و سوم کود گاوی است. محصول تولیدی ارگانیک است.
ورمی کمپوست و رشد و نمو گیاهان:
گیاهانی که از کود ورمی کمپوست تغذیه میکنند معمولاً دارای ظاهری بلندتر و رشدی سریعتر میباشند. بر اساس آزمایشات و تحقیقات انجام شده، استفاده ورمی کمپوست با غلظت کمتر در رشد و نمو گیاهان تاثیر بیشتری دارد. این نتایج علمی بر اساس یافته های مرکز تحقیقات اوهایو ( Ohio state university ) انجام شده است. گزارشات این نتایج به شرح زیر میباشد: کود ورمی به عنوان یکی از اجزاء مغذی گیاهان در باغبانی و گل کاری تاثیر مستقیمی در خواص فیزیکی و شیمیایی و رشد و نمو گیاهان دارد. ( منابع زیست فنّاوری ) Biosource Technology) ) افزایش در میزان رشد و نمو گیاهان همیشه به عنوان یک مزیت و برتری محسوب نمیشود. اما کود ورمی فعالیت و عملکرد بیولوژیکی دارد و خود مواد دفع کننده قارچی دارد که از رشد بیرویه و منفی محصول جلوگیری میکند و به گونهای روند رشد گیاهان را کنترل میکند.
تاثیر ورمی کمپوست درافزایش گیاهان:
افزایش جمعی گیاهان پس از تغذیه از کود ورمی در هر سانتی متر افزایش مییابد.
تاثیر ورمی کمپوست درافزایش ریشه:
در هر آزمایش علمی انجام شده، گیاهانی که از کود ورمی کمپوست تغذیه نمودند تاثیر قابل توجهی در رشد و افزایش ریشه گیاهان داشتند. افزایش ریشه گیاهان، ظرفیت جذب آب و مواد مغذی دیگر را بالا برده و از لحاظ علمی گیاهان را قویتر و سالمتر میسازد. در صورتیکه اگر رویش شاخهها به طور نامناسبی افزایش یابد، خطر ایجاد چسبندگی و به هم فشردگی در ریشه گیاهان وجود دارد که در این صورت گیاهان احتیاج به پیوند زنی و نشاء دارند. آزمایشات نشان داد که چسبندگی در ریشه گیاهان باعث کاهش رشد آنها خواهد شد. پس از این تحقیقات، اهمیت و ارزش سلامتی و قوت در ریشه گیاهان برای محققان و کشاورزان آشکار شد.
تاثیر ورمی کمپوست بر اندازه گلها:
زمان برداشت گلهای میمون آزمایش شده، محققان دریافتند نکته بسیار ارزشمند این آزمایشات این است که گلهایی که از کود ورمی کمپوست تغذیه نمودند، رشد بیشتری از لحاظ ساقه و گلبرگ داشتند و در مقایسه با گلهای دیگری که از کودهای معمولی (کودهای شیمیایی و … ) تغذیه نمودند رشد ظاهری قابل توجهی داشتند. در نتیجه ظاهر متفاوت و زیبای گلها نظر خریدارن و ناظران را به خود جلب نمود به طوریکه به مرور بر میزان بهای آن گلها افزوده شد.
تاثیر ورمی کمپوست درضخامت و کلفتی ساقه گیاهان:
طی آزمایشات انجام شده توسط محققان، ضخامت ساقه گیاهان پس از تغذیه از کود آلی ورمی کمپوست افزایش قابل توجهی داشته است گرچه ایجاد ضخامت بیشتر در ساقه از اهمیت کمتری نسبت به دیگر عوامل در رشد گیاهان برخوردار است اما در بعضی گلها و گیاهان اهمیت بسزایی دارد مانند گلهای میمون که ضخامت در ساقه آنها تاثیر آشکاری بر زیبایی ظاهری این گل دارد.
تاثیر ورمی کمپوست در سرعت رشد و نمو گل و گیاه:
گیاهانی که در بستری با کود آلی ورمی کمپوست پرورش مییابند معمولاً رشد و نموی بیشتر و سریعتری نسبت به گیاهان دیگر دارند. در آزمایشات تحقیقاتی که بر روی گل میمون و کلم بروکلی انجام شد، نشان داد که دوره کامل رشد و نمو گلهای میمون ۲ تا ۳ روز کمتر از دیگر گلها و گیاهان است و گل کلم بروکلی نیز در زمان نشاء و جوانه زنی، برگهای بیشتری تولید کرده است.
نتیجه:
عکسالعمل گیاهان مختلف به کود آلی ورمی کمپوست بر اساس چند عامل مهم میباشد. اولین و مهمترین عامل این است که نتایج آزمایشات مختلف در پرورش گیاهان با استفاده از کود ورمی در مناطق آب و هوایی مختلف متفاوت است. پیشرفت مراحل رشد برای هر گیاه در مناطق آب و هوایی مختلف یکسان نمیباشد و مسلماً واکنش گیاهان به سامانه کود ورمی کمپوست نیز متغیر خواهد بود. گیاهانی که در شرایط مطلوب آب و هوایی و تغذیهای مناسب رشد میکنند، عکسالعمل کندتری نسبت به افزایش میزان کود و دیگر افزودنیهای شیمیایی به بستر خاک نشان میدهند. در حالی که گیاهانی که در شرایط غیر مطلوب آب و هوایی و تغذیهای نامناسب رشد و پرورش پیدا میکنند، عکسالعمل سریعتر و مطلوبتری در افزودن کود ورمی به خاکشان نشان میدهند.